| Summary: | Kawasan hutan di sekitar Tasik Kenyir merupakan habitat bagi pelbagai jenis flora dan fauna. Hutan yang kaya dengan pelbagai khazanah ini mempunyai fungsi penting dalam kehidupan suku kaum Semaq Beri seperti membekalkan umber makanan, perubatan tradisional malah menjadi kawasan bagi mereka memperolehi pendapatan. Jelasnya, kebergantungan suku kaum Semaq Beri kepada sumber flora dan fauna daripada hutan adalah tinggi. Oleh yang demikian, bagi mengekalkan alam semula jadi sebagai sumber keperluan dalam hidup mereka, suku kaum Semaq Beri telah berusaha melakukan pemuliharaan khususnya terhadap flora dan fauna melalui kaedah atau pengetahuan yang diwarisi daripada generasi terdahulu. Pengetahuan yang dimiliki oleh mereka ini belum diketahui umum. Pengetahuan tradisional merupakan satu kompleks budaya yang merangkumi bahasa, amalan penggunaan sumber, interaksi sosial dan kepercayaan. Kajian-kajian sebelum ini tidak memberi perhatian khusus kepada isu berkenaan. Justeru itu, kajian ini dijalankan dengan tujuan bagi mengenalpasti pengetahuan tradisional suku kaum Semaq Beri ini dalam menggunakan sumber alam serta pengetahuan mereka dalam pemuliharaan flora dan fauna. Kajian ini menggunakan kaedah kualitatifmelalui pendekatan etnografi. Kajian ini dilakukan dalam kalangan suku kaum Semaq Beri di Kampung Sungai Bema, Hulu Terengganu. Proses mengumpul data melalui kerja lapangan telah mengambil masa selama enam bulan. Di dalam kajian ini, proses bagi mengumpul data yang diperlukan adalah melalui teknik pemerhatian ikut serta, temu bual dan kajian dokumen. Data yang telah diperolehi melalui teknik yang diaplikasikan kemudiannya dianalisis dengan menggunakan perisian QSR Nvivo. Hasil kajian mendapati; pertama, hutan mempunyai fungsi yang penting bagi kehidupan harian suku kaum Semaq Beri dalam membekalkan keperluan harian seperti makanan, peru bat an termasuk sebagai sumber pendapatan. Kebergantungan tinggi ini menyebabkan suku kaum Semaq Beri sangat menghargai hut an serta mengambil langkah pemuliharaan melalui pengetahuan yang mereka warisi dari generasi terdahulu. Kedua, melalui kajian ini telah mengenalpasti beberapa kaedah pengetahuan tradisional yang digunakan oleh suku kaum Semaq Beri dalam usaha untuk memulihara flora dan fauna. Kaedah tersebut terbahagi kepada tiga iaitu pemuliharaan berdasarkan kepercayaan, kaedah pemuliharaan flora dan kaedah pemuliharaan fauna. Ketiga, beberapa pendekatan diaplikasikan dalam mewariskan pengetahuan tradisional kepada generasi muda sarna ada secara formal ataupun tidak formal. Kaedah pengetahuan tradisional suku kaum Semaq Beri dilihat
boleh memberi impak dalam membantu proses pemuliharaan di samping dapat mengurangkan kerosakan pada kawasan hutan. Kaedah ini boleh dijadikan asas oleh pelbagai pihak dalam usaha pemeliharaan alam semula jadi untuk kepentingan generasi semasa dan akan datang.
|
|---|