Amalan pembentukan insan berakhlak mulia dalam pembelajaran dan pemudahcaraan guru pendidikan moral sekolah menengah di Sabah, Malaysia - S De Asildo, Noor Zulina (2022)
Pencapaian matlamat pembentukan insan berakhlak mulia (IBM) melalui pelaksanaan mata pelajaran Pendidikan Moral (PM) akan dapat menyumbang ke arah penyediaan modal insan seimbang khususnya dalam dunia pekerjaan kelak. Namun demikian, pembentukan IBM menerusi mata pelajaran PM memerlukan kefahaman guru terhadap konsep IBM yang secara tidak langsung turut berkait dengan amalan pembelajaran dan pemudahcaraan (PdPc) dalam dan luar bilik darjah sama ada secara formal dan langsung mahupun tidak formal dan tidak langsung. Sehubungan itu, kajian ini memberi fokus untuk meneroka dan memahami amalan pembentukan IBM dalam PdPc guru PM sekolah menengah khususnya di Sabah menerusi dua persoalan yang diutarakan iaitu: (1) Apakah kefahaman guru PM sekolah menengah di Sabah terhadap konsep IBM? dan (2) Bagaimanakah amalan pembentukan IBM dilaksanakan dalam PdPc guru PM sekolah menengah di Sabah? Kajian ini mengaplikasikan kaedah penyelidikan kualitatif dengan pendekatan kajian kes dengan penglibatan seramai enam orang guru opsyen dan bukan opsyen Pendidikan Moral sekolah menengah yang telah dipilih berdasarkan persampelan bertujuan menggunakan strategi persampelan variasi maksimum dan teknik bola salji hingga mencapai titik ketepuan data dan soalan temu bual. Data dikumpul melalui kaedah temu bual separa berstruktur dan analisis dokumen serta sokongan daripada bahan audio-visual, mengambil kira kekangan untuk melaksanakan perjumpaan bersemuka sepanjang proses pengumpulan data dalam tempoh pandemik COVID-19. Kaedah analisis tema dilaksanakan secara manual di samping bantuan perisian Atlas t.i melalui proses pengekodan dan pengkategorian tema untuk menjawab persoalan kajian ini. Kajian menemukan bahawa kefahaman guru PM sekolah menengah di Sabah terhadap konsep IBM adalah meliputi murid yang mempunyai perkembangan kognitif moral, mempunyai emosi moral dan boleh bertindak berasaskan perlakuan moral berprinsip. Murid dikatakan berjaya memenuhi konsep IBM apabila mereka mempunyai pengetahuan moral, boleh membuat penaakulan dan pertimbangan rasional serta mempunyai kematangan untuk berubah. Kefahaman guru PM sekolah menengah di Sabah terhadap konsep IBM tersebut telah membawa kepada amalan pembentukan IBM yang dilaksanakan menerusi peneguhan, kepelbagaian aktiviti dalam bilik darjah, aktiviti pembelajaran luar bilik darjah dan karakter guru. Tema-tema yang terbentuk adalah gambaran kepada asas daripada teori-teori berkaitan bidang moral seperti teori psikologi perkembangan moral dan teori etika moral serta elemen-elemen proses PdPc dalam Model Bersepadu Keberkesanan Sekolah, Model Heksagon Pengetahuan Pedagogi Kandungan dalam pengajaran Sains dan Model Kontekstual Keberkesanan Sekolah Pelbagai Peringkat. Implikasi kajian ini dapat memberi gambaran lebih mendalam dan terperinci bahawa kepelbagaian latar belakang guru PM boleh menyumbang kepada kepelbagaian kefahaman terhadap konsep IBM serta kepelbagaian amalan pembentukan IBM dalam PdPc PM. Selain itu, dapatan kajian ini juga dapat menyumbang kepada pengetahuan baharu bahawa standard kemoralan dalam penentuan IBM adalah sesuai dengan agama, kepercayaan serta norma masyarakat Malaysia sekaligus mencerminkan bahawa tidak semua teori etika moral Barat boleh diaplikasi dalam konteks PM di Malaysia. Tambahan pula, model-model yang asalnya digunakan untuk menilai keberkesanan sekolah boleh membantu penerokaan lebih mendalam terhadap faktor dan proses di sebalik interaksi setiap sistem dalam pendidikan. Rumusannya, kajian ini membuka kepada peluang penerokaan dan penelitian lanjutan terhadap fenomena di sebalik usaha pencapaian matlamat PM.