Malezya’da Osmanlı İzi (The Ottoman traces in Malaysia) - Kayadibi, Saim (Memleket İletişim A.Ş, 2009)
Devletlerin yazgısını insanın yazgısına benzetme yanılgısından kurtularak diyebiliriz ki: devletler insanlar gibi doğup, büyüyerek bir zaman sonra da ölmezler. Nasıl ki Selçuklu İmparatorluğu’nun yıkılmayarak Osmanlı olarak yoluna devam etmesi gibi Osmanlı İmparatorluğu da Türkiye Cumhurıyeti olarak yoluna devam etmektedir. Sadece değişim geçirmektedir. İmparatorluklar da insanlar gibi yorulup, dinlenmeye ve yeniden silkinerek yenibir oluşumla canlanıp tazelenmeye ihtiyaç duyarlar. İmparatorluğu’nun dinlenmesi isanınki gibi çok kısa süreli olmayabilir belki. Yeniden harekete geçebilmesi uzun zaman alabilir: öncelikle ruhi yenileşmesini gerçekleştirdikten sonra fiziksel yönünün tazelenmesi ile eski gücüne tekrar döner ve yoluna devam eder. Güçlü ve dirayetli imparatorlukların yazgısıdır bu. Ukdesi ezelden ebede dayanan bir mefkurevi olayışın sonucudur bu. Çünkü mayasına insan ve insanlık için varolma iksiri katılmış olduğundan, namutenahi anlayışına sonsuzluk yazgısı kazınmıştır.